Zaćmienie Słońca
Sprawdź, kiedy z Twojej lokalizacji zobaczysz najbliższe zaćmienie Słońca – godziny poszczególnych faz w czasie lokalnym, maksymalne zakrycie tarczy Słońca i przebieg całego zjawiska.
Jak powstaje zaćmienie Słońca?
Zaćmienie Słońca zdarza się podczas nowiu, gdy Księżyc przechodzi dokładnie między Ziemią a Słońcem i rzuca cień na powierzchnię naszej planety. Nie dzieje się to przy każdym nowiu, bo orbita Księżyca jest nachylona do ekliptyki o około 5°. Zaćmienia są możliwe tylko wtedy, gdy nów wypada blisko węzłów księżycowych – w tzw. sezonach zaćmień, które wracają mniej więcej co pół roku.
W każdym roku są co najmniej dwa zaćmienia Słońca, a najwyżej pięć. Z danego miejsca widać jednak tylko te, których cień lub półcień akurat po nim przechodzi – dlatego zaćmienie widoczne w jednym mieście może być zupełnie niewidoczne kilkaset kilometrów dalej, a na całkowite zaćmienie w tym samym miejscu czeka się średnio kilka stuleci.
Rodzaje zaćmień Słońca
Zaćmienie częściowe zakrywa tylko fragment tarczy Słońca – to najczęstszy widok, bo półcień Księżyca obejmuje ogromny obszar. Całkowite zasłania tarczę w całości: na kilka minut robi się ciemno i widać koronę słoneczną. Obrączkowe zdarza się, gdy Księżyc jest dalej od Ziemi i jego tarcza jest za mała, by zakryć całe Słońce, więc zostaje jasny pierścień. Hybrydowe zmienia charakter wzdłuż pasa – w jednych miejscach jest całkowite, w innych obrączkowe.
Całkowite i obrączkowe widać tylko z wąskiego pasa, szerokiego zwykle na kilkadziesiąt do kilkuset kilometrów. Poza nim to samo zjawisko jest częściowe.
Fazy zaćmienia i zakrycie tarczy
Zaćmienie zaczyna się w chwili pierwszego kontaktu, gdy brzeg Księżyca dotyka tarczy Słońca, a kończy przy ostatnim kontakcie. Przy zaćmieniu całkowitym lub obrączkowym między nimi są jeszcze drugi i trzeci kontakt, wyznaczające początek i koniec fazy centralnej. Całe zjawisko trwa zwykle od dwóch do trzech godzin, a całkowitość – najwyżej około siedmiu i pół minuty.
Kalkulator podaje dwie miary. Zakrycie to procent powierzchni tarczy Słońca zasłonięty przez Księżyc – to właśnie ono mówi, jak bardzo zrobi się ciemniej, i to o nim myślimy, mówiąc „zaćmienie w 40%”. Magnitudo to część średnicy Słońca przykryta przez Księżyc i zawsze jest większa niż zakrycie.
Jak korzystać z wyszukiwarki?
Wybierz miasto albo użyj swojej lokalizacji i podaj datę, od której szukać. Kalkulator znajdzie najbliższe zaćmienie widoczne z tego miejsca i poda godziny wszystkich faz w strefie czasowej wybranego miejsca, maksymalne zakrycie, położenie Słońca na niebie i przebieg zakrycia w czasie. Strzałkami przejdziesz do poprzedniego lub następnego zaćmienia dla tej samej lokalizacji, w zakresie lat 1900–2100.
Jeśli Słońce wschodzi lub zachodzi w trakcie zaćmienia, część faz będzie pod horyzontem – wynik to zaznacza. Nisko nad horyzontem najlepiej szukać miejsca z odsłoniętym widokiem na wschód lub zachód.
Jak bezpiecznie obserwować zaćmienie?
Na Słońce nigdy nie patrz gołym okiem, przez okulary przeciwsłoneczne, lornetkę, aparat ani teleskop bez odpowiedniego filtra – grozi to trwałym uszkodzeniem wzroku, nawet gdy zakryta jest większość tarczy. Używaj wyłącznie certyfikowanych okularów do obserwacji zaćmień (norma ISO 12312-2) albo obserwuj zjawisko metodą projekcji, na przykład przez otworek w kartce.
Bez ochrony wolno patrzeć tylko w czasie całkowitości, gdy tarcza Słońca jest zasłonięta w całości – i trzeba założyć okulary z powrotem, zanim pojawi się pierwszy błysk światła.
Zaćmienia w astrologii
W astrologii zaćmienie Słońca to szczególnie silny nów: moment nowych początków, często nagłych zmian i zamknięcia jakiegoś etapu. Ponieważ zaćmienia wypadają przy węzłach księżycowych, przez około półtora roku dotykają tej samej pary przeciwległych znaków.
Zaćmienie jest najbardziej odczuwalne, gdy wypada blisko planety albo osi w Twoim kosmogramie. Jego wpływ tradycyjnie ocenia się na kolejne miesiące, aż do następnego sezonu zaćmień.
Najczęściej zadawane pytania
Kiedy będzie najbliższe zaćmienie Słońca w Polsce?
Wpisz swoje miasto w wyszukiwarkę – pokaże najbliższe zaćmienie widoczne właśnie stamtąd, z godzinami w czasie lokalnym i stopniem zakrycia. W różnych częściach kraju zakrycie i godziny mogą się nieco różnić.
Jak często zdarza się zaćmienie Słońca?
Na całej Ziemi od dwóch do pięciu razy w roku. Z jednego miejsca zaćmienie częściowe widać zwykle co kilka lat, a całkowite średnio raz na kilkaset lat.
Ile trwa zaćmienie Słońca?
Od pierwszego do ostatniego kontaktu zwykle od dwóch do trzech godzin. Faza całkowita trwa najwyżej około siedmiu i pół minuty, a w większości zaćmień kilka minut.
Czym różni się zaćmienie Słońca od zaćmienia Księżyca?
Zaćmienie Słońca zdarza się podczas nowiu, gdy Księżyc zasłania Słońce, i widać je tylko z części Ziemi. Zaćmienie Księżyca zdarza się podczas pełni, gdy Księżyc wchodzi w cień Ziemi, i widać je z całej nocnej półkuli.
Czy można patrzeć na zaćmienie przez okulary przeciwsłoneczne?
Nie. Zwykłe okulary przeciwsłoneczne przepuszczają zbyt dużo światła i promieniowania. Potrzebne są okulary do obserwacji zaćmień spełniające normę ISO 12312-2 albo obserwacja przez projekcję.